Istorija  >  Maglić u praistoriji

Iako se često smatra da je u vreme Karlovačkog mira potpisanog 1699. godine, kada je Otomanska imperija trajno izgubila Bačku i deo Srema, Vojvodina bila velika nenaseljena močvara, još pre 50.000 ovo područje bilo je naseljeno.
Oko 6000. godine pre nove ere (doba neolita) na ovom području prisutne su ljudske naseobine i kulture. Radilo se o takozvanoj starčevačkoj kulturi. Ljudi tog vremena gradili su svoja naselja u blizini reka i bara, baveći se ribolovom, zemljoradnjom, stočarstvom i lovom. Stanovali su u zemunicama i nadzemnim zgradama. Na severu Vojvodine starčevačka kultura mešala se sa kereš kulturom, o čemu svedoči i nalazište Donja Branjevina, nedaleko od Maglića - kod Deronja, čuveno i po skulpturi Crvenokose boginje.

Oko 4500. godine pre nove ere naseljavanjem novih populacija dolazi do formiranja vinčanske kulture i do otkrića metalurgije bakra. Ovaj period u našim oblastima prisutan je od 4500. do 3300. godine pre nove ere. Kao i u prethodnom periodu, nosioci vinčanske kulture su zemljoradnici, koji stanuju u zemunicama i nadzemnim kućama, a naselja su najčešće na terasama reka. Nalazište ove kulture je takođe ne tako daleko od Maglića - u Bogojevu. Za ovu kulturu karakteristična je izgradnja groblja van naselja, sa pokojnikom sahranjenim u skrvčenom položaju. Obožavali su Boginju majku - simbol plodnosti. Pripadnici ove kulture ovladavaju i dobijanjem i upotrebom bakra.

Na prelazu iz neolita u metalno doba najraniju pojavu na našem području predstavljaju tisa-polgar i bodrog-kerestur kulture. Tragovi ove kulture u blizini Maglića nađeni su u Baču i drugim mestima. Tokom ove kulture počinje da se primenjuje i spaljivanje pokojnika. Način života je mnogo napredniji, posebno kao rezultat upotrebe metalnih predmeta.
Bronzano doba u Vojvodini otpočinje u periodu od 2000. do 1000. godine pre nove ere.
Za kulture bronzanog doba karakteristična je bogato ukrašena keramika, plastično izražena u raznovrsnim oblicima i ornamentici.
Početak I milenijuma na ovom području obeležava prvu upotrebu gvožđa i formiranje novih kulturnih grupa.

Na području Bačke razvila se bosutska grupa, a u uskom pojasu Podunavlja valsko-daljska, zahvatajući deo zapadne Bačke i istočne Slavonije, sa ne tako udaljenim nalazištem u Doroslovu.

Nakon neslavnog pohoda na Delfe 279. godine pre nove ere, Kelti se vraćaju i stalno naseljavaju vojvođansko Podunavlje i Posavinu, zasnovavši plemensku zajednicu Skordiska.
Keltska država Skordiska zadržala se sve do poraza u velikom ratu protiv Dačana, koji su naseljavali Banat, a koji se dogodio u I veku, nekako u isto vreme kada na ovo područje dolaze i Rimljani.

Skordisci su izgubili svoju samostalnost posle propasti panonskog ustanka protiv Rimljana. Njihova je teritorija uključena u rimsku provinciju Panoniju.
Mnogo pre Kelta, Indoevropski narodi naselili su teritoriju današnje Vojvodine u tri migraciona talasa koji datiraju u 4200., 3300. i 2800. godinu pre nove ere. U Bačkoj se prvenstveno naseljavaju ilirska plemena (Panonci - po kojima je Panonija i dobila ime, zatim Amantini, Breuci). Antični pisci prikazuju Panonce kao vrlo ratoboran narod, žestoke krvi i plahovite prirode. Živeli su pod teškim prilikama i rđavo su se hranili. Panonac nije mnogo cenio ni svoj a još manje tuđi život, a Rimljani su Panonce omalovažavali smatrajući ih najgorom vrstom varvara.
Međutim, keltska kultura je ostavila najdublji trag, posebno nakon rimskih osvajanja. Njen uticaj je vidljiv na mnogim proizvodima novodošavših sarmatskih plemena, koja su poprimila mnoge elemente keltske materijalne kulture. Predmeti keltske materijalne kulture su otkriveni u Odžacima, Plavnoj, Doroslovu, Vajskoj.

Teritoriju današnje Bačke i Banata od I do IV veka naseljavala su razna sarmatska plemena. Sarmati su narod iransko-južnoruskog porekla. U staroj postojbini bili su poznati kao konjanici i polunomadski stočari, ali posle doseljavanja na nove teritorije, postepeno su prihvatili od autohtonog stanovništva sedelački način života. U novim oblastima Sarmati zatiču starosedelačko stanovništvo, keltski i dački živalj, koji pokoravaju i sa njima nastavljaju zajednički život. Dolaskom na novu teritoriju stupaju u dodir sa velikom antičkom civilizacijom – Rimom, koja je izvršila veliki uticaj na materijalnu i duhovnu kulturu sarmatskih plemena.

Odnosi Sarmata prema Rimskoj imperiji, sa kojom su se graničili, bili su jako promenljivi tokom čitave njihove istorije. Osim čestih ratovanja povremeno je dolazilo i do savezničkih odnosa. U momentima zatišja uvek je dolazila do izražaja trgovina, što objašnjava odakle rimski novac i drugi predmeti u sarmatskim grobovima. Bliska su nalazišta u Vajskoj, Vrbasu, Kuli, Novom Sadu...